Trong chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn mới, Đắk Lắk xác định công nghiệp chế biến là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Không chỉ khai thác lợi thế về nguồn nguyên liệu dồi dào từ cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, mắc ca, cao su và nhiều nông sản chủ lực khác, tỉnh còn hướng đến xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, gắn với logistics, công nghiệp xanh và liên kết vùng.
Theo quy hoạch phát triển, toàn tỉnh hiện có 66 cụm công nghiệp với tổng diện tích gần 3.600 ha. Tuy nhiên, mới chỉ có 21 cụm công nghiệp được thành lập với diện tích hơn 937 ha và tỷ lệ lấp đầy bình quân đạt khoảng 60,4%. Điều này cho thấy khoảng cách khá lớn giữa quy hoạch và thực tế triển khai, đồng thời phản ánh nhiều điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ.
Một trong những khó khăn lớn hiện nay là hạ tầng kỹ thuật tại nhiều cụm công nghiệp chưa đồng bộ. Không ít nơi còn thiếu hệ thống xử lý nước thải tập trung, giao thông kết nối chưa hoàn thiện, nguồn điện và cấp nước chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất. Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng còn chậm, quỹ đất sạch hạn chế, trong khi nguồn lực đầu tư hạ tầng vẫn còn phân tán, chưa tạo được sức bật đủ lớn để thu hút các dự án quy mô.
Bên cạnh đó, một số cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động nhưng vẫn tồn tại các dự án chậm triển khai, làm giảm hiệu quả sử dụng đất và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư. Trong khi nhiều cụm công nghiệp có tỷ lệ lấp đầy gần như tuyệt đối như Cư Kuin, Ea Lê hay Krông Búk đang chịu áp lực lớn về hạ tầng kỹ thuật và môi trường, thì một số cụm khác lại có tỷ lệ lấp đầy thấp do hạ tầng chưa hoàn thiện hoặc thiếu nhà đầu tư.
Theo các chuyên gia, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở quy hoạch mà nằm ở khả năng triển khai hạ tầng và cơ chế tổ chức thực hiện. Vì vậy, giai đoạn 2026–2030, Đắk Lắk sẽ chuyển từ phương thức đầu tư dàn trải sang tập trung nguồn lực cho các cụm công nghiệp có lợi thế về vùng nguyên liệu, kết nối giao thông và khả năng hình thành chuỗi giá trị chế biến sâu.
Tỉnh cũng ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu như đường giao thông kết nối, hệ thống cấp điện, cấp nước, xử lý môi trường và khuyến khích huy động nguồn lực xã hội thông qua mô hình đối tác công – tư (PPP). Song song đó là cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, thực hiện cơ chế "một cửa", số hóa quy trình giải quyết hồ sơ, rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư và xây dựng nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp.
Một hướng đi quan trọng khác là thu hút đầu tư có chọn lọc. Đắk Lắk ưu tiên các doanh nghiệp có năng lực tài chính, công nghệ hiện đại, hoạt động trong lĩnh vực chế biến nông sản, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng xanh và logistics. Việc hình thành các dự án "mỏ neo" được kỳ vọng sẽ kéo theo hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng công nghiệp.
Song song với phát triển khu, cụm công nghiệp, Đắk Lắk đang từng bước hoàn thiện mạng lưới logistics thông qua các tuyến giao thông trọng điểm như cao tốc Khánh Hòa – Buôn Ma Thuột, các hành lang kết nối Đông – Tây và hệ thống trung tâm logistics phục vụ xuất khẩu nông sản. Đây được xem là nền tảng quan trọng để giảm chi phí vận chuyển, tăng khả năng kết nối với các cảng biển và mở rộng thị trường quốc tế.
Việc phát triển khu, cụm công nghiệp theo hướng xanh, hiện đại, gắn với chế biến sâu và logistics không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo thêm việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và gia tăng sức cạnh tranh cho địa phương. Khi những điểm nghẽn về hạ tầng, đất đai và thủ tục hành chính được tháo gỡ, Đắk Lắk sẽ có thêm dư địa để thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp chế biến sâu của vùng Tây Nguyên và là một cực tăng trưởng mới trong khu vực.
